Filtry UV – aktualny status prawny

2026-11-11 / Autor: Urszula Ptaszek-Rohde, dyrektor ds. badań i legislacji/Chemicos Group, Safety Assessor/Chemicos Consulting, e-mail: u.ptaszek@chemicos.pl

Za skuteczność ochrony przeciw promieniowaniu UV na skórze odpowiadają obecne w produktach kosmetycznych składniki definiowane jako filtry UV. Lista dozwolonych do stosowania w Unii Europejskiej zawarta jest w aneksie VI Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych. Aspekty techniczne i regulacyjne doprecyzowuje akt prawny Zalecenia Komisji z 22 września 2006 r. w sprawie skuteczności produktów ochrony przeciwsłonecznej i odnoszących się do nich oświadczeń (2006/647/WE). Zgodnie z definicją zawartą w ww. zaleceniach, „produkt ochrony przeciwsłonecznej” oznacza każdy preparat (taki, jak krem, olej, żel lub aerozol) przeznaczony do kontaktu z ludzką skórą wyłącznie lub przede wszystkim w celu ochrony przed promieniowaniem UV poprzez pochłanianie, rozpraszanie lub odbijanie promieniowania.

Stosuje się dwa rodzaje filtrów:

mineralne – działają jak lustra, nie przepuszczają i odbijają promieniowanie UVB i częściowo UVA;
organiczne – wnikają w naskórek i pochłaniają promieniowanie UV. Najczęściej są nimi: butyl methoxydibenzoylmethane, ethylhexyl methoxycinamate, avobenzon lub filtry nowej generacji, chroniące zarówno przed UVB, jak i UVA.

Najlepszą ochronę skórze daje użycie obu rodzajów filtrów.

Aneks VI obejmuje 34 pozycje, w tym:

dwa filtry mineralne: dwutlenek tytanu (Titanium Dioxide) i tlenek cynku (Zinc Oxide), także w formie nanocząstek (z zakazem stosowania w aerozolach);
około 30 filtrów organicznych.

Przed wprowadzeniem do aneksu VI każdy filtr UV musi zostać oceniony pozytywnie pod względem bezpieczeństwa przez niezależny zespół toksykologów organu naukowego Komisji Europejskiej (Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów, SCCS).

Aktualne prace legislacyjne

Przegląd dostępnych prac znajduje się na stronie SCCS. Komitet Naukowy SCCS to zespół niezależnych ekspertów zajmujących się opiniowaniem w zakresie bezpieczeństwa składników kosmetyków. Aktualny przegląd prac legislacyjnych obejmuje:

Ethylhexyl Methoxycinnamate (EHMC) – filtr UV dozwolony do stosowania w kosmetykach w stężeniu 10% (VI/12)

EHMC (nr CAS: 5466-77-3/83834-59-7; nr WE: 226-775-7/629-661-9), znany również jako oktylmetoksycynamonian (OMC) lub oktinoksat, ma nazwę chemiczną „2-etyloheksyl 4-metoksycynamonian”. Absorbuje on wyłącznie promieniowanie UVB (290-320 nm) i chroni skórę wyłącznie przed szkodliwym działaniem promieniowania UVB, a nie UVA. Stosowany od dziesięcioleci jako filtr UV i stabilizator formulacji w kosmetykach, produktach farmaceutycznych, półproduktach i chemikaliach wysokowartościowych, był wcześniej oceniany przez SCC (1991, 1993) i SCCNFP (2001). Na początku 2019 roku został wpisany na unijną listę priorytetową 28 substancji potencjalnie zaburzających gospodarkę hormonalną, co doprowadziło do publicznych wezwań do udostępnienia danych (Grupa A w 2019 r., Grupa B w 2021 r.) i obowiązkowej ponownej oceny SCCS w oparciu o dowody naukowe przedstawione przez zainteresowane strony.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona